Tahmini 288 bin ton Rus dizeli taşıyan yedi petrol tankeri şu anda ABD’ye doğru ilerliyor ancak sevkiyatların yasallığıyla ilgili siyasi bir tartışmanın ortasında gemilerin yüklerini boşaltıp boşaltamayacağı belirsizliğini koruyor.
Baskı grubu Greenpeace tarafından izlenen taşıma, ABD Başkanı Donald Trump ile Vladimir Putin arasında bu ayın başlarında müzakere edilen ve Rus petrolüne yönelik yıllardır süren yaptırımları tersine çeviren tartışmalı tedarik anlaşmasının ilk aşamasını oluşturuyor.
Önceki raporlarda Baltık Denizi’ndeki Rus petrol terminallerinden ayrılan üç tanker sayılmıştı ancak gemi takip internet siteleri de dahil olmak üzere bir dizi kaynak kullanan Greenpeace, izleme çalışmasının şimdiye kadarki en kapsamlı çalışma olduğuna inanıyor.
Greenpeace Ukrayna’dan enerji uzmanı Shaun Burnie, tankerlerin konumunun artık bir harita üzerinde gösterilebildiğini, sevkiyatların ABD’deki Kongre veya yerel yetkililer tarafından durdurulması gerektiğini savundu.
Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü iğrenç savaş için ödüllendirilmesi yerine Rusya’ya karşı daha cezalandırıcı yaptırımlar olması gerektiğini belirten Burnie, bu sevkiyatların durdurulabileceğini söyledi.
Yedi tankerden biri olan Taurus ABD’ye nispeten yakın bir konumda bulunuyor ancak haritanın ilk yayımlandığı sırada diğerlerinden beşi İngiltere’ye yakındı ve üçü Manş Denizi’nden geçiyordu.
Ukrayna’da sivillere yönelik saldırılar
Ukrayna’da perşembe sabahı orta kesimdeki Dnipro kentinde kalabalık bir tren platformuna Rus insansız hava aracının çarpması sonucu 14 kişinin öldüğü bildirildi. Çernihiv ve Kremençuk olmak üzere diğer iki şehirde gündüz saatlerinde düzenlenen saldırılarda beş kişinin daha hayatını kaybettiği aktarıldı.
Ukrayna devlet demir yolu şirketi Ukrzaliznytsia, bir banliyö treni Dnipro’nun ana istasyonundan ayrılmaya hazırlanırken yüksek hızlı jet motorlu bir insansız hava aracının çarptığını duyurdu. Sabah 11 civarında gerçekleşen ve nispeten alışılmadık olan gündüz saldırısının ardından cesetlerin etrafa saçıldığı görüldü.
Yaptırım muafiyeti tepki çekti
Putin, 9 Ekim’de açıklanan sürpriz bir anlaşmayla, derhal 300 bin tonla başlamak üzere ABD’ye 1,8 milyon ton dizel tedarik etmeyi kabul etti. ABD Başkanı Donald Trump, sevkiyatların devam etmesine izin vermek için mevcut yaptırımlardan altı aylık bir muafiyet açıkladı.
Putin’in Şubat 2022’de Ukrayna’yı geniş çaplı işgaline başlamasından bu yana Rusya, ABD, Avrupa Birliği, İngiltere ve diğer önde gelen Batılı ekonomilerin ekonomik yaptırım dalgalarıyla karşı karşıya kalmıştı. Ancak bu sonbaharda ABD Başkanı Donald Trump rotasını değiştirdi ve Rusya komşusuna saldırmayı bırakmamış olmasına rağmen Putin ile daha yakın çalışmayı denedi.
Yetkililer yasal işlemler konusunda uyardı
Bu hafta başlarında bir avuç Demokrat senatörün önderlik ettiği bir grup ABD’li milletvekili, bankaları ve liman yetkililerini, Rus dizelini işlemeleri halinde kongre soruşturmaları ve diğer yasal işlemlerle karşı karşıya kalabilecekleri konusunda uyardı.
New Jersey’nin Demokrat Valisi Mikie Sherrill, eyaletinde böyle bir girişimde bulunulması halinde dizelin boşaltılmasını nasıl önleyebileceğini araştırdığını söyledi. Sherrill anlaşmayı yozlaşmış ve yasa dışı olarak nitelendirdi.
Beyaz Saray’ın ABD firmalarını petrolü almaya teşvik etmeye çalıştığına dair raporlar var ancak önümüzdeki salı günü yapılacak ara seçimlere bu kadar yakın yasal riskler göz önüne alındığında alıcıların ortaya çıkıp çıkmayacağı netlik kazanmadı.
Siyasi anketlerde son durum
ABD Başkanı Donald Trump’ın popülaritesi, ilkbaharda İran’a saldırmasından bu yana ABD’de akaryakıt fiyatlarının yükselmesiyle azaldı. Anketler, seçimlerde Temsilciler Meclisinin kontrolünün Demokratlara geçme ihtimalinin yüksek olduğunu gösterirken, Senato üzerindeki savaşın sonucunu tahmin etmenin çok zor olduğu düşünülüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya anlaşmasının dizel fiyatlarını düşürmeye yardımcı olacağını savunmuştu ancak Amerikan Otomobil Birliğine göre galon başına fiyat anlaşmanın açıklandığı sırada 6,28 dolardan 6,33 dolara yükseldi.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, elde edilecek paranın Kremlin’in devam eden savaşı finanse etmesine yardımcı olacağı için anlaşmayı kınadı. Zelenski, gizli anlaşmaların Putin’e savaş alanında daha fazla şans verdiğini belirtti.
Kremlin son petrol ihracatı hakkındaki bilgileri gizli tutmaya çalışıyor. Eylül ayı sonundaki bir başkanlık kararnamesi, uluslararası yaptırımlardan kaçınmak amacıyla petrol ihracatıyla ilgili bilgilerin yayımlanmasını kısıtladı.
