Hazırlanan bir rapora göre, Başkan Trump’ın yeşil ışık yakması halinde ABD ordusu, İran’ın enerji altyapısını ve nükleer tesislerini “Tüm Bombaların Anası” olarak bilinen silahla vurmak üzere planlar hazırladı.
Tasarıya aşina ABD’li yetkililer CNN’e yaptıkları açıklamada, ordunun İran ile çatışmada büyük bir tırmanış anlamına gelecek olan GBU-43/B Devasa Mühimmatlı Hava İnfilak Bombasını (MOAB) kullanmaya hazırlandığını söyledi.
MOAB, ABD cephaneliğindeki nükleer olmayan en büyük silah olma özelliğini taşıyor ancak haberde bu silahın kullanılmasının başkanın hedeflerine ulaşmasında ne kadar etkili olacağına dair şüpheler olduğu da aktarıldı.
Şubat ayındaki ABD-İsrail saldırılarıyla başlayan Ortadoğu’daki çatışmalar, Haziran ayındaki geçici anlaşmanın çökmesinin ardından çıkmaza girerek yavaşlamıştı.
Başkan Trump, İran’ın nükleer silahlara erişimini kalıcı olarak engellemeyi amaçlıyordu, ancak sekiz ayın ardından İran hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerinde benzeri görülmemiş bir nüfuza sahip oldu ve Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde Trump’ın kendi ülkesindeki popülaritesi düşüşe geçti.
CNN’e göre, ABD’li seçmenler arasında artan hoşnutsuzluğa dikkat çeken Trump ve danışmanları, savaşı sona erdirecek “kesin” bir eylemin seçeneklerini tartışmak için aylar harcadı.
İsmi açıklanmayan bir kaynak kuruluşa yaptığı açıklamada, Trump’ın orduya “çok sayıda enerji altyapısını” içeren ve MOAB kullanımını da öngörebilecek ek saldırı paketleri geliştirmesi talimatını verdiğini söyledi. Bir başka kaynak ise planların, Trump’ın son haftalarda defalarca hedef almakla tehdit ettiği Pickaxe Mountain (Kazma Dağı) da dahil olmak üzere nükleer tesislerin vurulmasını içerdiğini belirtti.
ABD geçen yıl GBU-57 Devasa Mühimmat Delici (MOP) “sığınak delici” bombalarını kullanarak metrelerce kaya ve toprağı delip geçmek suretiyle Fordo, Natanz ve İsfahan’daki yeraltı nükleer tesislerine bir dizi saldırı düzenlemişti.
Yedi B-2 bombardıman uçağı Fordo ve Natanz’a her biri 14.000 kg ağırlığında toplam 14 bomba bırakırken, İsfahan bir ABD denizaltısından ateşlenen iki düzineden fazla Tomahawk füzesiyle vurulmuştu.
Pentagon şefi Pete Hegseth o dönemde yaptığı açıklamada, saldırıların Trump’ın emri vermesinin ardından gerçekleştirilmesinin “aylar ve haftalar süren bir konumlandırma ve hazırlık” gerektirdiğini söylemişti. Ancak ABD Savunma İstihbarat Ajansı’nın (DIA) kısa süre sonra hazırladığı bir rapor, saldırıların nükleer faaliyetleri yalnızca birkaç ay geriletebildiğini değerlendirdi.
ABD daha sonra İran’ın nükleer silah üretmeye çok yaklaştığını savundu ancak BM nükleer gözlemcisi Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), koordineli bir silah programına dair güvenilir bir belirti olmadığını açıkladı. Bununla birlikte İran, uranyumu silah sınıfı olan yaklaşık yüzde 90’lık orana oldukça yakın bir adım olan yüzde 60 saflığa kadar zenginleştiriyordu.
UAEA, ilk bombalar düştüğünde İran’ın yüzde 60’a kadar zenginleştirilmiş 440,9 kg uranyuma sahip olduğunu tahmin ediyordu. UAEA’nın bir ölçütüne göre bu miktar, daha da zenginleştirilmesi halinde 10 nükleer silah üretmek için yeterli. İran’ın daha düşük seviyelerde zenginleştirilmiş uranyum stokları da bulunuyordu.
Başka hiçbir ülke nükleer silah üretmeden uranyumu bu kadar yüksek bir seviyede zenginleştirmedi. ABD ve Avrupalı müttefikleri bunun sivil bir gerekçesi olmadığını söylüyor. Ancak İran uzun zamandır nükleer silah istemediğini ve geliştirmeye çalışmadığını savunuyor.
